आरोग्य लेख (Health Tips) : मान्सूनमध्ये अचानक उद्भवणारी 'बद्धकोष्ठता आणि आतड्यांचे विकार' (Constipation & Gut Health): कारणे आणि आयुर्वेदिक ५ सोपे उपाय!

 

•  नागपूर, २६ ऑगस्ट २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत हवेतील आद्रता (Humidity) वाढल्यामुळे आणि वातावरणात गारवा असल्याने तहान कमी लागते. परिणामी, बहुतांश लोक दिवसभरात पुरेसे पाणी पीत नाहीत. त्यातच तळलेले, मैद्याचे आणि पचायला जड असणारे अन्न खाल्ल्याने जठरातील अग्नी मंदावतो. शरीरातील पाण्याच्या कमतरतेमुळे आतड्यांमधील मलातील ओलावा शोषला जातो आणि मल कोरडा व कडक बनतो, ज्याला वैद्यकीय भाषेत 'बद्धकोष्ठता' (Chronic Constipation) म्हटले जाते.

  बद्धकोष्ठतेकडे दुर्लक्ष केल्यास पोटात गॅस होणे, मूळव्याध (Piles), भूक मंदावणे आणि डोकेदुखी यांसारखे त्रास सुरू होतात.

  बद्धकोष्ठतेची मुख्य लक्षणे: १. सकाळी पोट पूर्णपणे साफ न होणे आणि शौचाच्या वेळी तीव्र जोर द्यावा लागणे. २. पोट सतत जड वाटणे, फुगणे आणि पोटात मंद कळ मारणे. ३. भूक न लागणे, तोंडाला दुर्गंधी येणे आणि आळस जाणवणे.

  बद्धकोष्ठतेवर मात करण्यासाठी ५ आयुर्वेदिक व सोपे घरगुती नियम: १. रात्री कोमट पाण्यासोबत त्रिफळा चूर्ण: १ चमचा त्रिफळा चूर्ण रात्री झोपण्यापूर्वी कोमट पाण्यासोबत घ्यावे. त्रिफळा आतड्यांची नैसर्गिक स्वच्छता करते आणि आतड्यांची हालचाल (Peristalsis) सुधारते. २. भिजवलेले मनुके किंवा अंजीर: रात्री ४-५ काळे मनुके किंवा २ सुके अंजीर पाण्यात भिजत ठेवावेत आणि सकाळी रिकाम्या पोटी ते चावून खाऊन त्याचे पाणी प्यावे. यातील फायबरमुळे पोट सहज साफ होते. ३. सकाळी उठल्याबरोबर कोमट पाणी (उषाःपान): सकाळी उठल्याबरोबर दात घासण्यापूर्वी किंवा नंतर २ ग्लास कोमट पाणी बसून सावकाश प्यावे. यामुळे आतड्यांवर दाब निर्माण होऊन पोट साफ होण्यास मदत होते. ४. हिरव्या पालेभाज्या व फायबरचे सेवन: जेवणात काकडी, गाजर, पपई आणि दलिया यांसारख्या चोथायुक्त (Fiber-rich) पदार्थांचा समावेश करावा. ५. मैदा आणि जंक फूड टाळा: बेकरीचे पदार्थ, बिस्किटे, ब्रेड आणि अति-तळलेले पदार्थ आतड्यांना चिकटून राहतात, त्यामुळे त्यांचा वापर पूर्णपणे बंद करावा.

• 
  

  • Labels: Health Tips, Constipation Remedies, Gut Health Monsoon, Marathi Health, Triphala, Ayurvedic Care

  • Search Description: Comprehensive Marathi health guide on relieving constipation, improving gut motility, and balancing digestive fire during monsoon using Ayurveda.

  • Hashtags: #HealthTips #ConstipationRelief #GutHealth #MonsoonHealth #MarathiHealth #AyurvedicRemedies #Triphala