संत गजानन महाराजांच्या १५० व्या प्रकट दिनानिमित्त स्मारक नाणे आणि टपाल तिकीट जारी करण्याची मागणी; केंद्रीय मंत्री प्रतापराव जाधव यांचे केंद्र सरकारला पत्र

नवी दिल्ली, २५ जुलै २०२६: महाराष्ट्रातील बुलढाणा जिल्ह्यातील प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र शेगाव येथील अद्वितीय संत श्री गजानन महाराज यांच्या आगामी १५० व्या प्रकट दिनाचे औचित्य साधून केंद्र सरकारने त्यांच्या सन्मानार्थ विशेष स्मारक नाणे आणि विशेष टपाल तिकीट (डाक तिकीट) जारी करावे, अशी औपचारिक मागणी केंद्रीय आयुष व आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार) प्रतापराव जाधव यांनी केली आहे. यासंदर्भात त्यांनी केंद्रीय वित्त मंत्रालय, केंद्रीय दळणवळण (दूरसंचार) मंत्रालय आणि केंद्रीय संस्कृती मंत्रालयाला पत्र लिहून संत गजानन महाराजांच्या अलौकिक आध्यात्मिक व सामाजिक कार्याला राष्ट्रीय स्तरावर अधिकृत मान्यता देण्याची विनंती केली आहे.

नवी दिल्ली येथे २५ जुलै २०२६ रोजी केंद्रीय राज्यमंत्री प्रतापराव जाधव यांनी केंद्र सरकारमधील संबंधित मंत्रालयांना पत्राद्वारे ही अधिकृत मागणी सादर केली. सन १८७८ मध्ये माघ वद्य सप्तमीला श्री क्षेत्र शेगाव येथे प्रकट झालेल्या संत गजानन महाराजांच्या प्रकट दिनाला लवकरच १५० वर्षे पूर्ण होत आहेत. या १५० व्या ऐतिहासिक वर्षाच्या पार्श्वभूमीवर, केंद्र सरकारने विशेष स्मृती नाणे (Commemorative Coin) आणि विशेष टपाल तिकीट (Postage Stamp) प्रसिद्ध करून या महान संताच्या कार्याचा राष्ट्रीय गौरव करावा, अशी भूमिका त्यांनी मांडली आहे.

संत गजानन महाराजांचे योगदान आणि पत्रातील मुख्य मुद्दे 

केंद्रीय मंत्री प्रतापराव जाधव यांनी पत्रात नमूद केले आहे की, श्री संत गजानन महाराजांना महाराष्ट्रासह संपूर्ण भारताच्या आध्यात्मिक, धार्मिक आणि सामाजिक परंपरेत अत्यंत आदराचे व श्रद्धेचे स्थान आहे. त्यांच्या पदस्पर्शाने आणि वास्तव्याने पावन झालेले शेगाव हे आज भारतातील अत्यंत सुप्रसिद्ध आणि सुसंघटित तीर्थक्षेत्र म्हणून विकसित झाले आहे. दरवर्षी देश-विदेशातून लाखो भाविक आणि पर्यटक येथे दर्शनासाठी व सेवेसाठी येतात.

संत गजानन महाराजांनी आयुष्यभर अध्यात्म, निष्काम सेवा, मानवता, समता आणि सदाचाराचा दिलेला संदेश आजही कोट्यवधी भक्तांना सन्मार्गावर चालण्याची प्रेरणा देतो. 'गण गण गणात बोते' या मंत्राद्वारे त्यांनी मानवी जीवनातील ईश्वरी तत्त्वाची अनुभूती आणि सामाजिक एकतेचा संदेश दिला. त्यांच्या १५० व्या प्रकट दिनाचे औचित्य साधून केंद्र सरकारने स्मारक नाणे आणि टपाल तिकीट जारी केल्यास, त्यांच्या जीवनकार्याचा आणि शिकवणीचा संदेश राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अधिक प्रभावीपणे पोहोचेल, असेही जाधव यांनी पत्रात अधोरेखित केले.

अशी असते स्मारक नाणे व टपाल तिकीट जारी करण्याची प्रक्रिया

भारतात कोणत्याही थोर विचारवंतांच्या, संतांच्या अथवा ऐतिहासिक प्रसंगांच्या स्मरणार्थ विशेष नाणे किंवा टपाल तिकीट प्रसिद्ध करण्यासाठी केंद्र सरकारची विशिष्ट नियमावली आहे.

• स्मारक नाणे (Commemorative Coin): केंद्रीय अर्थ मंत्रालयाच्या (वित्त मंत्रालय) अखत्यारीतील नाणेछापखाना (Government Mint) अशा विशेष प्रसंगी रु. ७५, रु. १००, किंवा रु. १५० अशा मूल्यांची विशेष स्मृती नाणी तयार करतो. ही नाणी सार्वजनिक चलनात नियमित वापरासाठी नसून संग्रहासाठी आणि सन्मानाचे प्रतीक म्हणून उपलब्ध करून दिली जातात.

• विशेष टपाल तिकीट (Special Postage Stamp): भारतीय टपाल विभाग (डाक विभाग) आणि केंद्रीय दूरसंचार मंत्रालय एका विशेष समितीद्वारे (Philatelic Advisory Committee) अर्जांची छाननी करून अशा टपाल तिकिटांना मंजुरी देते.

महाराष्ट्रातील भाविकांमध्ये आनंदाचे व समाधानाचे वातावरण

 शेगाव येथील 'श्री गजानन महाराज संस्थान' हे भारतातील अत्यंत शिस्तबद्ध, स्वच्छ आणि पारदर्शक व्यवस्थापनासाठी ओळखले जाते. वैद्यकीय सेवा, शिक्षण, आणि आपत्ती व्यवस्थापनात या संस्थेचे सामाजिक योगदान मोलाचे आहे. केंद्रीय मंत्र्यांनी घेतलेल्या या पुढाकारामुळे महाराष्ट्रातील लाखो गजानन भक्तांमध्ये आणि वारकरी संप्रदायात समाधानाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. केंद्र सरकार या प्रस्तावावर सकारात्मक निर्णय घेऊन लवकरच अधिकृत घोषणा करेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

• Labels: Gajanan Maharaj Shegaon, Shegaon Temple, Prataprao Jadhav, Commemorative Coin India, Indian Postage Stamp, Shegaon News, Union Ministry of Finance, Maharashtra News

• Search Description: Union Minister Prataprao Jadhav requests Central Govt to issue commemorative coin and postage stamp on 150th Prakat Din of Sant Gajanan Maharaj Shegaon.

• Hashtags: #GajananMaharaj #Shegaon #CommemorativeCoin #PratapraoJadhav #PostageStamp #MaharashtraNews #Buldhana #MarathiNews