अमेरिकेचा एआय क्षेत्रावर सर्वात मोठा प्रतिबंध; 'अँथ्रोपिक'च्या प्रगत मॉडेल्सचा परदेशी नागरिकांना ॲक्सेस बंद

 

वाशिंग्टन/पुणे, दि. १३ जून २०२६ (विशेष प्रतिनिधी): जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रातील वाढती स्पर्धा आणि राष्ट्रीय सुरक्षेचा (National Security) हवाला देत अमेरिकन सरकारने आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रावर आतापर्यंतचा सर्वात मोठा आणि कठोर प्रतिबंध लादला आहे. अमेरिकन सरकारच्या अधिकृत आदेशानंतर, प्रसिद्ध एआय कंपनी 'अँथ्रोपिक' (Anthropic) ला तिची अत्यंत प्रगत एआय मॉडेल्स 'फेबल ५' (Fable 5) आणि 'मायथोस ५' (Mythos 5) यांचा ॲक्सेस जगभरातील सर्व परदेशी नागरिकांसाठी तातडीने बंद करावा लागला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रशासनाचा हा निर्णय केवळ अमेरिकेबाहेर राहणाऱ्या नागरिकांसाठीच नाही, तर थेट अमेरिकेत वास्तव्यास असलेल्या परदेशी नागरिकांवर आणि स्वतः अँथ्रोपिक कंपनीत काम करणाऱ्या परदेशी कर्मचाऱ्यांवरही लागू करण्यात आला आहे. तंत्रज्ञान, भू-राजकारण (Geopolitics) आणि जागतिक सायबर सुरक्षेच्या दृष्टीने या ऐतिहासिक निर्णयामुळे जागतिक स्तरावर एका नव्या 'टेक वॉर'ची (Tech War) अधिकृत सुरुवात झाल्याचे मानले जात आहे.

हा निर्णय घेण्यामागे अमेरिकेचे आपल्या शत्रू राष्ट्रांबद्दलचे (Adversaries) धोरण कारणीभूत असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. रशिया आणि चीनसारख्या अमेरिकेच्या प्रतिस्पर्धी व शत्रू देशांच्या हाती हे अत्यंत प्रगत एआय तंत्रज्ञान लागू नये, हा यामागचा मुख्य हेतू आहे. हे एआय मॉडेल्स सामान्य चॅटबॉट्ससारखे नसून ते अत्यंत प्रगत प्लॅटफॉर्म्स आहेत, ज्यांचा गैरवापर सायबर हल्ले, विघातक कृत्ये किंवा लष्करी रणनीतीसाठी केला जाऊ शकतो, अशी भीती अमेरिकन गुप्तचर यंत्रणांनी व्यक्त केली होती. त्यामुळेच या प्रगत एआय सॉफ्टवेअर्सना आता 'मिलिटरी ग्रेड' (Military-Grade) शस्त्र तंत्रज्ञान किंवा उच्च कूटबद्धीकरण सॉफ्टवेअर (Encryption Software) प्रमाणे वागणूक देण्यास सुरुवात झाली आहे. विविध देशांमध्ये सुरू असलेल्या 'एआय आर्म्स रेस'चा (AI Arms Race) हा एक भाग मानला जात असून, या तंत्रज्ञानाचे जागतिक लोकशाहीकरण आता संपुष्टात येण्याची चिन्हे आहेत.

या बंदीचा फटका भारतासह जगातील अनेक देशांतील आयटी व्यावसायिक आणि कंपन्यांना बसणार आहे. अँथ्रोपिक कंपनीने जारी केलेल्या अधिकृत पत्रकानुसार, ही बंदी कोणत्याही एका विशिष्ट देशाच्या नागरिकावर नसून, ती सरसकट सर्वच 'फॉरेन नॅशनल्स'वर (Foreign Nationals) लागू असेल; म्हणजेच आता हे प्रगत मॉडेल्स केवळ अस्सल अमेरिकन नागरिकांसाठीच उपलब्ध राहतील. दुसरीकडे, ज्या जागतिक युजर्स आणि टेक डेव्हलपर्सनी या प्रगत सेवांचा वापर करण्यासाठी आधीच लाखो डॉलर्स पेड सबस्क्रिप्शन (Paid Payment) स्वरूपात मोजले होते, त्यांनी आता कंपनीकडे आणि अमेरिकन प्रशासनाकडे तीव्र आक्षेप नोंदवण्यास सुरुवात केली आहे. पैसे भरूनही केवळ राष्ट्रीयत्वाच्या कारणावरून ॲक्सेस नाकारला गेल्याने जागतिक व्यापार नियमांचे उल्लंघन होत असल्याचा युक्तिवाद केला जात आहे. भारतासारख्या देशांतील टेक कंपन्यांवर आणि संशोधकांवर याचा नेमका किती दीर्घकालीन परिणाम होईल, याचे तांत्रिक विश्लेषण आता जागतिक स्तरावर सुरू झाले आहे.

Labels

US AI Restrictions 2026, Anthropic Fable 5 Mythos 5, Trump Tech War, Artificial Intelligence Geopolitics, Military Grade AI Software, Global Tech News

Search Description

US Government bans foreign nationals from accessing Anthropic's advanced AI models Fable 5 and Mythos 5, citing national security and triggering a global AI tech war.

Hashtags

#TechWar2026 #AnthropicAI #USRestrictions #Fable5 #Mythos 5 #ArtificialIntelligence #NationalSecurity #GlobalGeopolitics #TrumpTechPolicy