चीनमध्ये मध्यरात्री भूकंपाचा तीव्र धक्का; ५.५ रिश्टर स्केलच्या धक्क्याने सिचुआन प्रांत हादरला

 

बीजिंग: चीनच्या नैऋत्य भागात असलेल्या सिचुआन प्रांतातील यिबीन शहरात गाओ काउंटी परिसरात मध्यरात्रीच्या सुमारास ५.५ रिश्टर स्केल तीव्रतेचा शक्तिशाली भूकंप झाला. या भीषण नैसर्गिक आपत्तीमुळे संपूर्ण नैऋत्य चीनचा परिसर तीव्र धक्क्यांनी हादरून गेला असून, हजारो रहिवाशांना भीतीपोटी मध्यरात्रीच आपल्या घरांतून बाहेर पडावे लागले. चायना अर्थक्वेक नेटवर्क्स सेंटरने (CENC) दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, हा भूकंप स्थानिक वेळेनुसार २९ जून २०२६ रोजी मध्यरात्री १२:१२ वाजता झाला. भूकंपाचा केंद्रबिंदू गाओ काउंटीमधील शाहे शहराजवळ भूपृष्ठापासून अवघ्या ६ किलोमीटर इतक्या उथळ खोलीवर होता. भूकंपाची खोली अत्यंत कमी असल्याने, मध्यम तीव्रतेचा असूनही या भूकंपाचे धक्के भूपृष्ठावर अत्यंत प्रखर आणि विनाशकारी स्वरूपात जाणवले.

जेव्हा हा भूकंप झाला, तेव्हा बहुतांश नागरिक गाढ झोपेत होते. अचानक बसलेल्या तीव्र धक्क्यांमुळे खिडक्यांचे तावदान खडखडणे, घरातील जड फर्निचर वेगाने हलणे आणि इमारतींमधून येणाऱ्या अनाकलनीय मोठ्या आवाजांमुळे नागरिक दचकून जागे झाले. अनेक निवासी परिसरांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आणि संभाव्य धोक्याचा विचार करून नागरिकांनी तात्काळ जिने उतरून मोकळ्या मैदानांमध्ये धाव घेतली. भूकंपाचे हे तीव्र धक्के केवळ यिबीन पुरते मर्यादित नसून शेजारील लुझोउ, लेशान, चेंगडू आणि चोंगकिंग यांसारख्या प्रमुख शहरांमध्येही स्पष्टपणे जाणवले. बहुमजली अपार्टमेंटमध्ये राहणाऱ्या नागरिकांनी दिलेल्या माहितीनुसार, घरातील छताचे पंखे, दिवे आणि झुंबरे वेगाने हेलकावे खात होती, तर कपाटात ठेवलेल्या वस्तू खाली कोसळल्या.

सोशल मीडियावर प्रसारित झालेल्या अनेक व्हिडिओ आणि व्हिज्युअल्समध्ये मध्यरात्रीच्या अंधारात नागरिक लहान मुलांना आणि वृद्ध कौटुंबिक सदस्यांना सोबत घेऊन इमारतीबाहेर सुरक्षित ठिकाणी उभे असल्याचे दिसून आले. काही नागरिक घाईघाईत अंगावर ब्लँकेट गुंडाळून बाहेर आले होते. मुख्य धक्क्यानंतर येणाऱ्या पराघातांच्या (Aftershocks) भीतीने अनेक नागरिकांनी संपूर्ण रात्र मोकळ्या आकाशाखालीच घालवणे पसंत केले. दुकाने आणि सुपरमार्केटमधील सुरक्षा कॅमेऱ्यांच्या (CCTV) फुटेजमध्ये विक्रीसाठी ठेवलेले सामान कपाटांमधून खाली पडताना, डिस्प्ले रॅक वेगाने हलताना आणि सामान जमिनीवर विखुरलेले स्पष्ट दिसत आहे. उपहारगृहांमधील टेबल आणि खुर्च्या देखील या भूकंपादरम्यान जागच्या हलल्या, तर काही व्यावसायिक ठिकाणांच्या छतांचे आणि अंतर्गत सजावटीचे किरकोळ नुकसान झाले.

भूकंपाच्या केंद्रबिंदूजवळ असलेल्या ग्रामीण भागातील अनेक घरांचे वेगवेगळ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. जुन्या बांधकामाच्या घरांच्या भिंतींना मोठे तडे गेले असून छताची कौले जमिनीवर कोसळली. तीव्र धक्क्यांमुळे काही घरांचे दरवाजे आणि खिडक्यांचे साचे वाकले आहेत. स्थानिक प्रशासनाने सुरक्षिततेची तपासणी पूर्ण होईपर्यंत नागरिकांना अशा कपाती झालेल्या आणि धोकादायक घरांमध्ये न जाण्याचा कडक सल्ला दिला आहे. अधिकृत माहितीनुसार, डझनभर घरांचे संरचनात्मक नुकसान झाले असून काही घरांची मोठी हानी झाली आहे. प्रशासनाने तात्काळ कारवाई करत सुमारे २०० रहिवाशांना सुरक्षित बाहेर काढून तात्पुरत्या छावण्यांमध्ये हलवले आहे, जिथे अन्न, पिण्याचे पाणी, ब्लँकेट आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंचे वाटप करण्यात आले आहे.

भूकंपामुळे केंद्रबिंदूभोवतीच्या डोंगराळ भागात किरकोळ दरडी कोसळण्याच्या आणि दगड सुटण्याच्या घटना घडल्या. यामुळे काही ग्रामीण रस्ते तात्पुरत्या स्वरूपात बंद झाले असून आपत्कालीन मदत वाहनांना पोहोचण्यात अडचणी निर्माण झाल्या होत्या. मात्र, वाहतूक कामगार आणि बचाव पथकांनी तात्काळ युद्धपातळीवर रस्ते साफ करण्याचे काम हाती घेऊन वाहतूक पूर्ववत केली. या घटनेनंतर चीनच्या भूकंप प्रशासनाने तात्काळ 'लेव्हल ३' आपत्कालीन प्रतिसाद प्रणाली सक्रिय केली. भूकंपाच्या क्षेत्रातील तांत्रिक हानीचा अंदाज घेण्यासाठी, पराघातांवर लक्ष ठेवण्यासाठी आणि स्थानिक प्रशासनाला मदत करण्यासाठी तज्ज्ञांचे विशेष पथक पाठवण्यात आले आहे.

अग्निशामक दल, वैद्यकीय कर्मचारी आणि आपत्ती व्यवस्थापन पथकांचे निरीक्षक रात्रीपासूनच बाधित गावांमध्ये आणि निवासी भागांत तपासणी करत आहेत. या पथकांनी बाधित इमारतींची पाहणी केली, ढिगाऱ्यांखाली कोणी अडकले आहे का याचा शोध घेतला आणि धोकादायक क्षेत्रांमधून नागरिकांचे स्थलांतर सुनिश्चित केले. सुदैवाने, या तीव्र धक्क्यांनंतरही परिसरातील वीज पुरवठा, दूरसंचार यंत्रणा, पाणी पुरवठा आणि मुख्य वाहतूक मार्ग मोठ्या प्रमाणावर सुरक्षित व कार्यरत राहिले. व्यापक प्रमाणावर वीज खंडित न झाल्यामुळे बचाव कार्य अत्यंत वेगाने आणि सुलभतेने राबवता आले.

भूगर्भशास्त्रज्ञांनी स्पष्ट केले आहे की, यिबीन शहर सिचुआन प्रांतातील अत्यंत सक्रिय भूकंप प्रवण क्षेत्रात (Active Seismic Zone) मोडते. या भागात गेल्या काही दशकांत अनेक मोठे भूकंप झाले आहेत, ज्याचे मुख्य कारण नैऋत्य चीनच्या भूगर्भातील गुंतागुंतीची भूशास्त्रीय प्रस्तरभंग प्रणाली (Fault Systems) हे आहे. उथळ भूकंप हे खोल केंद्राच्या भूकंपांपेक्षा भूपृष्ठावर अधिक शक्तिशाली ऊर्जा निर्माण करतात, ज्यामुळे जुन्या इमारती कोसळण्याचा आणि डोंगराळ भागात भूस्खलन होण्याचा धोका सर्वाधिक असतो. स्थानिक शिक्षण विभागाने देखील शाळा, महाविद्यालये आणि वसतिगृहांच्या इमारतींची तांत्रिक तपासणी सुरू केली आहे.

सध्या यिबीन शहरातील सामाजिक आणि व्यावसायिक परिस्थिती नियंत्रणात असून जनजीवन हळूहळू पूर्वपदावर येत आहे. बाजारपेठा आणि दुकाने पुन्हा सुरू झाली असून सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था पूर्ववत सुरू आहे. आपत्कालीन पथके अजूनही बाधित क्षेत्रांमध्ये तैनात असून भूगर्भातील हालचालींवर बारीक लक्ष ठेवले जात आहे. प्रशासनाने नागरिकांना अधिकृत माध्यमांतून येणाऱ्या माहितीवरच विश्वास ठेवण्याचे आणि अफवांवर न जाण्याचे आवाहन केले आहे. सिचुआन प्रांतातील हा भूकंप पुन्हा एकदा निसर्गाच्या अनपेक्षित आपत्तीची आणि सर्तकतेची जाणीव करून देणारा ठरला आहे.

• Labels: China Earthquake News, Sichuan Earthquake 2026, Yibin Seismic Activity, Gao County Natural Disaster, International News updates

• Search Description: A powerful magnitude 5.5 shallow earthquake struck Gao County in Yibin, Sichuan Province, China. Thousands of residents evacuated as buildings sustained structural damage.

• Hashtags: #ChinaEarthquake #Sichuan #YibinNews #EarthquakeSichuan #NaturalDisaster #BreakingNews #GlobalUpdates