भारतात पुन्हा 'निपाह'चे संकट; केरळमधील कोझिकोडमध्ये रुग्णाच्या संपर्कातील ७० जण विलगीकरणात

 

 केरळमध्ये ४३ वर्षीय व्यक्तीला निपाहची लागण; पश्चिम बंगालमधील बारासातनंतर कोझिकोडमध्ये केंद्र सरकारकडून हायअलर्ट 

नवी दिल्ली, दि. १२ जून २०२६ (विशेष प्रतिनिधी): प्राण्यांकडून माणसांमध्ये पसरणाऱ्या आणि अत्यंत घातक ठरणाऱ्या 'निपाह व्हायरस'चा (NiV) प्रादुर्भाव देशात पुन्हा एकदा सुरू झाला असून केरळमधील कोझिकोड येथे एका ४३ वर्षीय व्यक्तीला या विषाणूची लागण झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे. या नव्या रुग्णाच्या थेट संपर्कात आलेल्या आरोग्य कर्मचारी आणि कुटुंबातील सदस्यांसह ७० हून अधिक जणांचा शोध घेऊन प्रशासनाने त्यांना तातडीने विलगीकरणात (Isolation) ठेवले आहे. सद्यस्थितीमध्ये निपाह विषाणूवर कोणतीही मान्यताप्राप्त लस किंवा विशिष्ट अँटीव्हायरल उपचार उपलब्ध नसल्यामुळे सुरुवातीच्या टप्प्यात योग्य वैद्यकीय काळजी घेणे अत्यंत कळीचे बनले आहे. या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रीय रोग नियंत्रण केंद्र (NCDC) आणि केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने बाधित राज्यांमध्ये देखरेख तीव्र करण्याचे आदेश दिले आहेत.

यापूर्वी वर्षाच्या सुरुवातीला पश्चिम बंगालमधील बारासात येथील एका खाजगी रुग्णालयात दोन आरोग्य कर्मचाऱ्यांना निपाहची लागण झाल्याचे समोर आले होते. मात्र, तेथील प्रशासनाने राबवलेली आक्रमक संपर्क मोहीम (Contact Tracing) आणि प्रतिबंधित क्षेत्रांच्या तात्काळ अंमलबजावणीमुळे हा संसर्ग पुढे पसरण्यापासून यशस्वीपणे रोखण्यात आला होता. निपाह हा मूळचा 'फ्रूट बॅट्स' (फळे खाणारी वटवाघळे) यांच्याद्वारे पसरणारा आजार असून त्याचा मृत्यूदर अत्यंत जास्त आहे. सध्या केरळमधील कोझिकोड येथील प्रकरणाची गांभीर्याने दखल घेत राज्य आरोग्य विभागाने संशयितांच्या चाचण्या गतीने सुरू केल्या आहेत.

हा विषाणू प्रामुख्याने तीन मार्गांनी मानवी शरीरात प्रवेश करतो. पहिला मार्ग म्हणजे बाधित वटवाघळे किंवा डुकरांच्या शरीरातील उत्सर्जित द्रवाच्या थेट संपर्कात येणे. दुसरा आणि अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग म्हणजे वटवाघळांची लाळ किंवा विष्ठा लागलेली कच्चे खजूर, माडाची ताडी अथवा झाडावरून खाली पडलेली अर्धवट खाल्लेली फळे यांचे सेवन करणे. तिसरा मार्ग म्हणजे संक्रमित रुग्णाच्या श्वासोच्छवासाच्या थेंबांद्वारे (Respiratory Droplets) किंवा शारीरिक द्रव्याच्या असुरक्षित संपर्कात आल्यामुळे माणसाकडून माणसाला या विषाणूची लागण होते.

या आजाराचा सुप्त काळ (Incubation Period) साधारणपणे ४ ते १४ दिवसांचा असतो. संसर्ग झाल्यानंतर सुरुवातीला तीव्र ताप, तीव्र डोकेदुखी, घसा दुखणे, स्नायू दुखणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे अशी लक्षणे दिसून येतात. ही स्थिती वेगाने बिघडत जाऊन रुग्णाला गंभीर एन्सेफलायटीस (मेंदूला सूज येणे) हा आजार होतो. यामुळे चक्कर येणे, मानसिक संतुलन बिघडणे, अस्वस्थता वाढणे आणि शेवटी झटके येऊन रुग्ण कोमामध्ये जाण्याची दाट शक्यता असते. नागरिकांनी कोणत्याही परिस्थितीत जमिनीवर पडलेली किंवा पक्षांनी खाल्लेली फळे खाऊ नयेत, तसेच आरोग्य विभागाच्या अधिकृत मार्गदर्शक सूचनांचे तंतोतंत पालन करावे, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.

Labels

Nipah Virus India 2026, Kerala Health Advisory, Kozhikode Nipah Case, Zoonotic Diseases, NCDC India Alerts, West Bengal Outbreak, Nipah Symptoms Prevention

Search Description

Nipah virus cases reported in Kerala's Kozhikode and West Bengal in 2026. Health authorities isolate over 70 contacts as India intensifies surveillance against the fatal zoonotic disease.

Hashtags

#NipahVirus #KeralaHealth #Kozhikode #PublicHealth2026 #WHO #NCDC #NipahOutbreak #StaySafeIndia