कोकणात मुसळधार: रत्नागिरी जिल्ह्याचा एकूण सरासरी पाऊस १०८.३३ मिमी तर सिंधुदुर्गात ५२.३७ मिमीची नोंद

 

रत्नागिरी/सिंधुदुर्ग: कोकण किनारपट्टीवर मान्सूनने रौद्र रूप धारण केले असून गेल्या २४ तासांत रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांमध्ये मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची नोंद झाली आहे. रत्नागिरी पाटबंधारे मंडळाच्या कुवारबाव येथील सिंचन भवन पूर नियंत्रण कक्षाने २९ जून २०२६ रोजी सकाळी ८:०० वाजता जारी केलेल्या अधिकृत अहवालानुसार, रत्नागिरी जिल्ह्यामध्ये आज एकूण सरासरी १०८.३३ मिलीमीटर पावसाची नोंद झाली असून खेड तालुक्यात सर्वाधिक १५७.२८ मिलीमीटर इतका तुफानी पाऊस कोसळला आहे. या मुसळधार पावसामुळे खेड तालुक्यातील ऐतिहासिक आणि पूरप्रवण अशी जगबुडी नदी ४.६० मीटर पातळीवर वाहत असून ती ५.०० मीटरच्या 'इशारा पातळी' (Alert Level) च्या अगदी जवळ पोहोचली आहे. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातही पावसाचा जोर वाढला असून तिथे सरासरी ५२.३७ मिलीमीटर पावसाची नोंद झाली आहे, ज्यात वैभववाडी तालुक्यात सर्वाधिक ९८ मिलीमीटर पाऊस पडला आहे. सतत सुरू असलेल्या या पावसामुळे कोकणातील नद्यांच्या पाणीपातळीत झपाट्याने वाढ होत असून सिंचन प्रकल्पांमधील जलसाठा देखील वेगाने वाढत आहे, ज्यामुळे स्थानिक प्रशासनाने नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा दिला आहे.

रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील तालुकावार पर्जन्यमान

रत्नागिरी जिल्हा नियंत्रण कक्षाकडून मिळालेल्या आकडेवारीनुसार, जिल्ह्यातील नऊही तालुक्यांमध्ये पावसाने जोरदार हजेरी लावली आहे. खेडमध्ये सर्वाधिक १५७.२८ मिमी पाऊस झाला असून त्याखालोखाल दापोलीत १३०.५७ मिमी आणि मंडणगडमध्ये १३०.५० मिमी पावसाची नोंद झाली आहे. चिपळूण तालुक्यात ११५.७७ मिमी, संगमेश्वरमध्ये १०२.६६ मिमी पाऊस पडल्याने या भागातील ओढे-नाले ओसंडून वाहत आहेत. याशिवाय गुहागरमध्ये ९३.०० मिमी, लांजामध्ये ९१.२० मिमी, रत्नागिरी शहरात ७७.७७ मिमी आणि राजापूर तालुक्यात ७६.२५ मिमी पावसाची नोंद झाली आहे. जिल्ह्याचा आजचा एकूण पर्जन्यमान हा ९७५.०० मिमी इतका नोंदवला गेला आहे.

शेजारील सिंधुदुर्ग जिल्ह्याचा विचार केला असता, तिथे सरासरी पाऊस ५२.३७ मिमी असला तरी काही तालुक्यांमध्ये पावसाचा वेग अत्यंत तीव्र होता. वैभववाडी तालुक्यात सर्वाधिक ९८ मिमी आणि कुडाळ तालुक्यात ९२ मिमी पाऊस पडल्याने तेथील सखल भाग जलमय झाले आहेत. कणकवलीत ५९ मिमी, मालवणमध्ये ५० मिमी, देवगडमध्ये ४७ मिमी, दोडामार्गमध्ये ३८ मिमी पाऊस झाला आहे. तर दक्षिण कोकणातील सावंतवाडीत २० मिमी आणि वेंगुर्ला तालुक्यात सर्वात कमी म्हणजे १५ मिमी पावसाची नोंद झाली आहे.

सिंचन प्रकल्पांची स्थिती आणि जलसाठा

मुसळधार पावसामुळे रत्नागिरी पाटबंधारे मंडळाच्या अखत्यारित येणाऱ्या मध्यम सिंचन प्रकल्पांमधील पाणीसाठ्यात लक्षणीय सुधारणा पाहायला मिळत आहे. जलसंपदा विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार प्रमुख धरणांची स्थिती खालीलप्रमाणे आहे:

• नातूवाडी मध्यम प्रकल्प (ता. खेड): या धरण परिसरात गेल्या २४ तासांत ११७ मिमी पाऊस झाला असून एकूण मोसमी पाऊस २९६ मिमीवर पोहोचला आहे. सध्या या धरणात ७.४०१ दशलक्ष घनमीटर (Mm3) उपयुक्त जलसाठा असून धरण २७.१८ टक्के भरले आहे. सध्या सांडव्यावरून (Spillway) विसर्ग पूर्णपणे बंद आहे.

• गडनदी मध्यम प्रकल्प (ता. संगमेश्वर): या धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात १५१ मिमी पावसाची नोंद झाली असून एकूण पाऊस ४६३ मिमी झाला आहे. धरणाचा उपयुक्त साठा ५०.१९० दशलक्ष घनमीटरवर पोहोचला असून हे धरण ६०.५४ टक्के भरले आहे. कोकणातील मध्यम प्रकल्पांमध्ये हा सध्या सर्वाधिक जलसंग्रह आहे.

• अर्जुना मध्यम प्रकल्प (ता. राजापूर): या धरण क्षेत्रात १०७ मिमी पाऊस पडला असून एकूण पाऊस ४२० मिमी झाला आहे. धरणात ३२.०८७ दशलक्ष घनमीटर साठा असून धरण ४४.२२ टक्के भरले आहे.

• मुचकुंदी प्रकल्प (ता. लांजा): या धरण परिसरात ११६ मिमी पाऊस झाला असून एकूण मोसमी पावसाचा आकडा ३३७ मिमी झाला आहे. धरणात ७.०८३ दशलक्ष घनमीटर साठा असून धरण ३०.८० टक्के भरले आहे. सिंचन विसर्ग (Irri. outlet) सध्या ०.०५ क्युमेक्स वेगाने सुरू आहे.

नद्यांची पाणीपातळी: जगबुडी नदी धोक्याच्या उंबरठ्यावर

सततच्या पावसामुळे कोकणातील मुख्य नद्यांच्या पाणीपातळीवर पूर नियंत्रण कक्षाकडून दर तासाला देखरेख ठेवली जात आहे. खेडमधील जगबुडी नदीची इशारा पातळी ५.०० मीटर आणि धोका पातळी ७.०० मीटर आहे, तर सध्या ही नदी ४.६० मीटरवर वाहत असल्याने खेड शहर आणि बाजारपेठ परिसरामध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. चिपळूणमधील वसिष्ठी नदी (शिवनदी पुलाजवळ) सध्या १.८२ मीटरवर वाहत असून येथील इशारा पातळी ५.०० मीटर आहे. संगमेश्वरमधील शास्त्री नदी ०.८० मीटर (इशारा ६.२० मीटर) आणि सोनावती नदी ०.५० मीटर (इशारा ७.२० मीटर) वर वाहत असल्याने तूर्तास या नद्या सुरक्षित आहेत.

लांजा तालुक्यातील अंजणारी पुलाजवळ काजळी नदीची पातळी ११.३० मीटर नोंदवली गेली आहे, येथील इशारा पातळी १६.५० मीटर तर धोका पातळी १८.०० मीटर आहे. राजापूर पुलाजवळ कोदवली नदी ०.६० मीटरवर (इशारा ३.९० मीटर) वाहत आहे. लांजातील मुचकुंडी नदी ०.२५ मीटरवर (इशारा ३.५० मीटर) असून संगमेश्वरमधील बावनदीची पातळी १.२९ मीटर इतकी नोंदवण्यात आली आहे. जगबुडी नदी वगळता इतर सर्व नद्या सध्या नियंत्रणात असल्या तरी पावसाचा जोर असाच राहिल्यास रात्रीपर्यंत पातळीत मोठी वाढ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

• Labels: Konkan Rain Updates, Ratnagiri Weather Report, Sindhudurg Monsoon 2026, Jagbudi River Level, Maharashtra Rainfall Data, Irrigation Department Alert

• Search Description: Heavy rains lash Ratnagiri and Sindhudurg districts in Konkan. Khed records highest 157.28 mm rainfall as Jagbudi river reaches near alert level of 4.60 meters.

• Hashtags: #KonkanRains #RatnagiriWeather #SindhudurgMonsoon #JagbudiRiver #MaharashtraRainfall #BreakingNews