पुण्यात 'महात्मा फुले वाड्या'तील वटपूजनावर पुरातत्व विभागाने लादलेली बंदी मागे; हिंदु जनजागृती समितीच्या लढ्याला मोठे यश

 

पुणे, दि. २६ जून २०२६ (प्रतिनिधी): पुण्यातील ऐतिहासिक 'महात्मा फुले वाडा' परिसरातील वटवृक्षाच्या पारंपरिक पूजनावर राज्य पुरातत्व विभागाने अचानक लादलेली वादग्रस्त बंदी अखेर शासनाने पूर्णपणे मागे घेतली आहे. हिंदु जनजागृती समिती, राष्ट्रभक्त अधिवक्ता समिती, हिंदु राष्ट्र समन्वय समिती, सुराज्य अभियान आणि रणरागिणी शाखा यांच्या संयुक्त शिष्टमंडळाने कायदेशीर आणि रस्त्यावरील तीव्र लढा उभारल्यानंतर प्रशासनाला हा निर्णय मागे घेणे भाग पडले. या बंदीविरोधात पुरातत्त्व विभाग, खडक पोलीस ठाणे आणि पुणे महानगरपालिका आयुक्त कार्यालयात निवेदने देऊन तीव्र आंदोलनाचा इशारा देण्यात आला होता. या संघटित हिंदुत्वनिष्ठ प्रयत्नांना मोठे तांत्रिक यश आले असून, प्रशासनाने नमते घेत वटपौर्णिमेच्या दिवशी पारंपरिक पूजा सुरळीतपणे पार पाडण्यास अधिकृत मंजुरी दिली आहे.

या संपूर्ण प्रकरणाची अंतर्गत आणि तांत्रिक पार्श्वभूमी अशी आहे की, पुणे महानगरपालिका कार्यक्षेत्रात असलेल्या महात्मा फुले वाड्या समोरील वटवृक्षाजवळ स्थानिक हिंदू महिलांकडून पिढ्यानपिढ्या वटसावित्री व्रताचे पारंपारिक पूजन केले जाते. मात्र, पुरातत्व विभागाने अचानक एका आदेशाद्वारे या धार्मिक कृत्यावर बंदी घालण्याचा प्रयत्न केला होता. हा निर्णय हिंदू महिलांच्या धार्मिक स्वातंत्र्यावरील आणि भारतीय संविधानाने दिलेल्या मूलभूत अधिकारांवरील थेट आघात असल्याचे सांगत संघटनांनी कायदेशीर नोटीस बजावली होती. या तीव्र विरोधाची दखल घेत पुरातत्त्व व वस्तुसंग्रहालये संचालनालयाचे साहाय्यक संचालक डॉ. विलास वाहने यांनी खडक पोलीस ठाण्याचे वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक यांना अधिकृत पत्र पाठवले आहे. या पत्रात स्पष्ट करण्यात आले आहे की, महात्मा फुले वाडा हे स्मारक राज्य संरक्षित घोषित होण्यागोदरच्या काळापासून चालत आलेल्या धार्मिक परंपरा व चालीरीती यांची सद्यःस्थिती कायम ठेवून वटपौर्णिमेच्या दिवशी कायदा व सुव्यवस्था अबाधित राखण्यासाठी आवश्यक ती कार्यवाही करण्यात यावी.

शासनाने ही बंदी मागे घेतल्यानंतर हिंदु जनजागृती समितीचे राष्ट्रीय प्रवक्ते रमेश शिंदे यांनी प्रशासकीय भूमिकेवर कडक शब्दांत प्रहार केला आहे. "पुरातत्व खात्याने काढलेला तो आदेश पूर्णपणे तुघलकी स्वरूपाचा होता. त्याला समितीने कायदेशीर आणि तांत्रिक पद्धतीने आव्हान दिल्यानंतर प्रशासनाला भारतातील धर्मस्वातंत्र्याची जाणीव झाली असून त्यांनी स्वतःचा चुकीचा आदेश मागे घेतला आहे. आम्ही या योग्य कायदेशीर भूमिकेबद्दल फडणवीस सरकारचे अभिनंदन करतो. परंतु, या प्रकरणात हिंदू महिलांना विनाकारण मानसिक त्रास देणाऱ्या आणि झारीतील शुक्राचार्य बनून हिंदू परंपरांमध्ये खोडा घालणाऱ्या संबंधित पुरातत्व विभागाच्या अधिकाऱ्यांवर सरकारने तात्काळ कठोर दंडात्मक व प्रशासकीय कारवाई करावी," अशी मागणी रमेश शिंदे यांनी केली आहे.

पुरातत्व संचालनालयाच्या या नवीन तांत्रिक निर्णयानंतर वटपौर्णिमेचा सण पारंपरिक उत्साहात साजरा करण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. हिंदु जनजागृती समितीच्या वतीने रमेश शिंदे यांनी पुणे शहर आणि परिसरातील जास्तीत जास्त हिंदू महिलांनी वटपौर्णिमेच्या दिवशी महात्मा फुले वाडा येथे एकत्रित येऊन अत्यंत उत्साहात वटवृक्षाचे पूजन करावे आणि आपली सांस्कृतिक धार्मिक परंपरा जपून या कायदेशीर विजयाचा आनंद साजरा करावा, असे अधिकृत आवाहन केले आहे. या संवेदनशील पार्श्वभूमीवर खडक ठाण्याचे निरीक्षक आणि संबंधित पथकाने वाडा परिसरात चोख सुरक्षा व्यवस्था तैनात केली आहे.

• Labels: Mahatma Phule Wada Pune 2026, Vat Purnima Ban Revoked, Hindu Janajagruti Samiti Protest, Pune Archaeological Department, Khadak Police Station Pune

• Search Description: State Archaeological Department revokes the ban on traditional Vat Purnima Puja at Mahatma Phule Wada in Pune after intense protests by Hindu Janajagruti Samiti.

• Hashtags: #VatPurnima2026 #PhuleWadaPune #HinduJanajagrutiSamiti #RameshShinde #PuneNews #AstraNewsNetwork