"एआय तंत्रज्ञान ही जगाची पुनर्रचना करणारी शक्ती, 'सत्याग्रही एआय'च्या दिशेने वाटचाल आवश्यक" : विवेक सावंत

 

व्हाईट कॉलर नोकऱ्यांवर गदा, पण सेवा क्षेत्रात नवे रोजगार निर्माण होणार; पुण्यात 'एआय आणि सत्यशोधन' विषयावर संवाद

पुणे: कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) हे संपूर्ण जगाची पुनर्रचना करणारे सर्वव्यापी तंत्रज्ञान असून, भविष्यातील आव्हानांचा सामना करण्यासाठी आता 'सत्याग्रही एआय'च्या दिशेने वाटचाल करणे काळाची गरज आहे, असे प्रतिपादन महाराष्ट्र ज्ञान महामंडळाचे (MKCL) मार्गदर्शक विवेक सावंत यांनी केले. शनिवार, १६ मे २०२६ रोजी सायंकाळी नवी पेठ येथील एस. एम. जोशी सोशलिस्ट फाऊंडेशनच्या प्रशिक्षण सभागृहात महात्मा फुले यांच्या जन्म द्विशताब्दी वर्षानिमित्त 'कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या जमान्यातील सत्यशोधन' या विशेष संवाद सत्राचे आयोजन करण्यात आले होते, त्यात मुख्य वक्ते म्हणून ते बोलत होते. एआयमुळे उद्भवणारे रोजगाराचे बदलते स्वरूप आणि सामाजिक विषमता यांवर त्यांनी या वेळी प्रकाश टाकला.

विवेक सावंत पुढे म्हणाले की, कृत्रिम बुद्धिमत्ता हा एक 'मेगाट्रेंड' असून तो थांबविणे किंवा त्याविरोधात काम करणे म्हणजे दगडावर डोके आपटण्यासारखे आहे. एआय हे मानवी बुद्धिमत्तेची केवळ नक्कल नसून, ते आपले भवितव्य प्रभावित करत आहे. मात्र, त्यापेक्षाही या तंत्रज्ञानामागील अर्थकारण आणि सत्ताकारण मानवी जीवनाला अधिक प्रभावित करत आहे, हे लक्षात घेऊन समाजाने वाटचाल केली पाहिजे. या तंत्रज्ञानामुळे रोजगाराच्या क्षेत्रात मोठी उलथापालथ होणार असून, विशेषतः व्हाईट कॉलर नोकऱ्यांमध्ये ऑटोमेशनचा प्रभाव अधिक जाणवेल आणि काही लोकसंख्या यामुळे बेदखल होईल, अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली.

परंतु, एआय केवळ रोजगार हिरावून घेणारे माध्यम नाही, तर सेवा क्षेत्रात ते मोठ्या प्रमाणावर नव्या कौशल्याधारित संधी निर्माण करेल, असा विश्वास त्यांनी दर्शवला. आरोग्य, शिक्षण, डिजिटल सहाय्य, डेटा व्यवस्थापन, स्थानिक भाषांतील तंत्रसेवा आणि ज्येष्ठ नागरिक सेवा यांसारख्या क्षेत्रांत ब्लू कॉलर आणि ग्रीन कॉलर नोकऱ्या वाढतील. मानवी संवेदना, प्रत्यक्ष सेवा, पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञान आणि सामाजिक संवाद यांवर आधारित कामांची गरज भविष्यात अधिक भासेल, असे त्यांनी नमूद केले. तंत्रज्ञानामुळे समाजात नवीन विषमता निर्माण होऊ नये, यासाठी सरकार, समाज आणि पुरोगामी संस्थांनी सर्वांना एआय कौशल्य प्रशिक्षण मिळेल याची काळजी घ्यावी, असे आवाहन त्यांनी केले.

कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक करताना एस. एम. जोशी सोशलिस्ट फाऊंडेशनचे अध्यक्ष साथी सुभाष वारे यांनी 'समान संधी'च्या तत्त्वावर भर दिला. प्रत्येकाला निसर्गाकडून मिळालेले कौशल्य फुलविण्याची संधी नाकारणे हा मानवी उत्क्रांतीतील अडथळा आहे, असे ते म्हणाले. मागे पडलेल्या समूहाला न्याय देण्यासाठी आणि उपलब्ध मनुष्यबळाचा समाजाच्या हितासाठी योग्य वापर करण्यासाठी समान संधी आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

या महत्त्वपूर्ण कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन उपेंद्र टण्णू यांनी केले. या संवाद सत्राला लक्ष्मीकांत देशमुख, सुभाष लोमटे, डॉ. प्रदीप आवटे, संग्राम गायकवाड, प्रशांत कोठडीया, राहुल भोसले, सुदर्शन चखाले यांसह अनेक मान्यवर आणि बहुजन तरुण मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

Labels: Artificial Intelligence, Vivek Sawant, S M Joshi Foundation Pune, Employment and AI, Tech and Society

Search Description: Read the insights of tech expert Vivek Sawant on Artificial Intelligence, its impact on white-collar jobs, and the creation of new employment opportunities in the service sector during a seminar in Pune.

Hashtags: #ArtificialIntelligence #VivekSawant #PuneNews #SMJoshiFoundation #FutureOfJobs #TechAndSociety